Tweedehands Tesla's worden duurder terwijl de rest van de EV-markt daalt

De occasionmarkt voor elektrische auto’s laat een opmerkelijke tweedeling zien. Terwijl tweedehands Tesla’s gemiddeld 4,3 procent duurder zijn geworden – van $30.040 naar $31.329 – daalde de rest van de gebruikte EV-markt met 3,6 procent. Dat blijkt uit een analyse van iSeeCars op basis van 1,7 miljoen tweedehands auto’s. De Model S steeg zelfs met 10,3 procent in waarde, de Model X met 10,3 procent. Bij de concurrentie gaat het de andere kant op: de Hyundai Kona Electric daalde 6,4 procent, de Volkswagen ID.4 verloor 6,2 procent en de Kia Niro EV zakte 5,2 procent. Er ontstaat een tweesporenmarkt waarin Tesla een uitzonderingspositie inneemt. Voor Nederlandse Tesla-eigenaren en occasionkopers heeft deze trend directe financiële gevolgen.

Bron: Electrek

Een markt die twee kanten op beweegt

De tweedehands automarkt is normaal gesproken vrij voorspelbaar. Auto’s worden ouder, er komen nieuwere modellen, en de prijzen dalen geleidelijk. Bij elektrische auto’s is die logica de afgelopen jaren regelmatig doorbroken – soms door schaarste, soms door plotselinge prijsverlagingen van nieuwe modellen, soms door veranderend overheidsbeleid. Maar wat er nu gebeurt, is anders dan alles wat we eerder hebben gezien.

De cijfers uit het iSeeCars-onderzoek zijn gebaseerd op een dataset van 1,7 miljoen tweedehands auto’s in de Verenigde Staten. Dat is een enorme steekproef die een betrouwbaar beeld geeft van de marktontwikkeling. En dat beeld is helder: Tesla gaat omhoog, vrijwel alle andere EV-merken gaan omlaag. Het is geen klein verschil – het gat tussen Tesla’s stijging van 4,3 procent en de daling van 3,6 procent bij de rest van de markt bedraagt bijna 8 procentpunt.

Die divergentie roept vragen op. Waarom stijgen Tesla’s in waarde terwijl vergelijkbare elektrische auto’s goedkoper worden? Het antwoord is een combinatie van factoren die samen een unieke situatie creëren voor het merk van Elon Musk.

Model voor model: de cijfers ontleed

De prijsstijging bij Tesla is niet gelijk verdeeld over alle modellen. De grootste winnaars zijn de Model S en Model X, die allebei meer dan 10 procent in waarde zijn gestegen. De Model S ging van gemiddeld $35.200 naar $38.827 – een stijging van 10,3 procent. De Model X liet een vergelijkbare stijging zien. Dat zijn forse sprongen voor auto’s die al enkele jaren oud zijn.

De verklaring voor de Model S en Model X is relatief eenvoudig: Tesla heeft deze modellen uit productie genomen. Er komen geen nieuwe exemplaren meer bij, waardoor het aanbod op de occasionmarkt langzaam krimpt. Wie een grote elektrische sedan of SUV van Tesla wil, is aangewezen op de tweedehands markt. En als de vraag gelijk blijft terwijl het aanbod daalt, stijgen de prijzen. Het is basale economie.

De Model 3 en Model Y laten bescheidenere maar nog steeds positieve ontwikkelingen zien. De Model 3 steeg 2,6 procent in waarde, de Model Y 1,3 procent. Die stijgingen zijn kleiner omdat beide modellen nog volop in productie zijn – er is dus geen schaarste. Toch is het opmerkelijk dat ze überhaupt stijgen terwijl de rest van de markt daalt.

Aan de andere kant van het spectrum staan de verliezers. De Hyundai Kona Electric verloor 6,4 procent van zijn waarde. De Volkswagen ID.4 daalde 6,2 procent. De Kia Niro EV zakte 5,2 procent en de Ford Mustang Mach-E verloor 5,1 procent. Stuk voor stuk populaire en gerespecteerde elektrische auto’s die op de tweedehands markt minder waard worden.

Waarom Tesla anders is

De vraag waarom Tesla zich losmaakt van de bredere markttrend heeft meerdere antwoorden. Het eerste en meest voor de hand liggende is merkwaarde. Tesla heeft een merkbekendheid en -loyaliteit opgebouwd die geen enkel ander EV-merk kan evenaren. Het Supercharger-netwerk, de over-the-air updates die auto’s na aankoop blijven verbeteren, en de status die het merk uitstraalt – het zijn factoren die de vraag naar tweedehands Tesla’s hoog houden.

Het tweede antwoord is het ecosysteem. Een tweedehands Tesla kopen betekent toegang krijgen tot het Supercharger-netwerk, de Tesla-app, en een auto die via software-updates nieuwe functies krijgt. Bij veel andere merken is een tweedehands EV gewoon een oudere auto die langzaam veroudert. Bij Tesla is het een auto die in sommige opzichten beter wordt met de tijd. Dat verschil vertaalt zich in een hogere bereidheid om meer te betalen.

Het derde antwoord is praktischer: het totale aanbod van tweedehands EV’s op de markt is gedaald. Het marktaandeel van gebruikte elektrische auto’s in de totale tweedehands markt daalde van 3,5 naar 2,8 procent – een daling van 20 procent. Er zijn simpelweg minder tweedehands EV’s beschikbaar, en binnen dat krimpende aanbod is Tesla het merk waar de meeste vraag naar is.

De Nederlandse occasionmarkt: eigen dynamiek

De Amerikaanse cijfers zijn niet één-op-één vertaalbaar naar Nederland, maar de onderliggende trends zijn herkenbaar. De Nederlandse occasionmarkt voor elektrische auto’s heeft zijn eigen dynamiek, maar wordt beïnvloed door dezelfde krachten.

In Nederland is de tweedehands Tesla-markt relatief groot. De Model 3 en Model Y zijn jarenlang de bestverkochte elektrische auto’s geweest, waardoor er een flink aanbod aan occasions is opgebouwd. Op platforms als AutoTrack, Marktplaats en AutoScout24 staan op elk willekeurig moment duizenden tweedehands Tesla’s te koop. Dat grote aanbod heeft de prijzen de afgelopen jaren onder druk gezet – vooral toen Tesla in 2023 en 2024 de nieuwprijzen fors verlaagde.

Maar er zijn tekenen dat de bodem bereikt is. De nieuwprijzen van Tesla zijn in 2025 en 2026 gestabiliseerd, en de vraag naar tweedehands exemplaren blijft sterk. Vooral de Model 3 Highland – de gefacelifte versie die eind 2023 op de markt kwam – houdt zijn waarde goed op de occasionmarkt. Exemplaren met minder dan 30.000 kilometer op de teller gaan voor prijzen weg die dicht bij de nieuwprijs liggen.

De situatie voor andere EV-merken in Nederland is minder rooskleurig. Tweedehands Volkswagen ID.3’s en ID.4’s zijn de afgelopen maanden goedkoper geworden, mede doordat Volkswagen met scherpe acties op nieuwe exemplaren de occasionprijzen onder druk zet. Hetzelfde geldt voor de Hyundai Kona Electric en de Kia Niro EV: prima auto’s, maar met een restwaardeontwikkeling die achterblijft bij Tesla.

Restwaarde en leasing: de financiële impact

Voor wie een auto least – en dat is in Nederland een groot deel van de zakelijke rijders – is restwaarde een cruciale factor. De leasemaatschappij koopt de auto aan het begin van het contract en verkoopt hem aan het einde. Het verschil tussen aankoopprijs en verkoopprijs, gecorrigeerd voor de looptijd, bepaalt een groot deel van de maandelijkse leasetermijn.

Als de restwaarde van een auto hoger uitvalt dan verwacht, is dat goed nieuws voor de leasemaatschappij maar ook voor de rijder. Leasemaatschappijen die zien dat Tesla’s hun waarde beter behouden dan geprognosticeerd, kunnen die kennis meenemen in toekomstige calculaties. Dat kan op termijn leiden tot lagere leasetermijnen voor nieuwe Tesla’s – of in elk geval tot minder forse stijgingen dan bij merken waarvan de restwaarde daalt.

Omgekeerd geldt voor merken als Volkswagen, Hyundai en Kia dat dalende occasionprijzen de leasekosten opdrijven. Als een leasemaatschappij verwacht dat een ID.4 aan het einde van het contract minder waard is dan eerder gedacht, wordt die verwachting doorberekend in hogere maandtermijnen. Voor zakelijke rijders die kiezen tussen een Tesla Model Y en een Volkswagen ID.4 kan dat verschil in restwaardeontwikkeling de doorslag geven.

Private eigenaren merken het effect op een andere manier. Wie drie jaar geleden een Tesla Model 3 heeft gekocht en nu wil verkopen, krijgt waarschijnlijk meer dan verwacht. Wie in dezelfde periode een Hyundai Kona Electric heeft aangeschaft, krijgt waarschijnlijk minder. Het is een verschil dat bij de aanschaf niet altijd wordt meegewogen, maar dat over de totale eigendomsperiode duizenden euro’s kan schelen.

BPM en import: de Nederlandse factor

Nederland kent met de BPM (Belasting van Personenauto’s en Motorrijwielen) een unieke belastingstructuur die de occasionmarkt beïnvloedt. Bij import van een tweedehands auto uit het buitenland moet BPM worden betaald, berekend op basis van de CO2-uitstoot en de restwaarde van het voertuig. Voor volledig elektrische auto’s is de BPM nihil, wat import van tweedehands EV’s uit andere Europese landen financieel aantrekkelijk maakt.

Die BPM-vrijstelling heeft een direct effect op de Nederlandse occasionmarkt. Tweedehands Tesla’s uit Duitsland, België of Noorwegen kunnen relatief goedkoop worden geïmporteerd, zonder de BPM-toeslag die bij benzine- of dieselauto’s de importprijs fors verhoogt. Dat vergroot het aanbod op de Nederlandse markt en houdt de prijzen in toom.

Tegelijkertijd zorgt de BPM-vrijstelling ervoor dat de Nederlandse occasionmarkt voor EV’s meer verbonden is met de Europese markt dan bij conventionele auto’s het geval is. Prijsbewegingen in Duitsland of Noorwegen werken sneller door naar Nederland, omdat de drempel voor import lager is. Als tweedehands Tesla’s in Duitsland duurder worden – wat in lijn is met de Amerikaanse trend – zal dat ook de Nederlandse prijzen beïnvloeden.

Waarom andere EV-merken dalen

De prijsdaling bij andere EV-merken heeft meerdere oorzaken. De meest voor de hand liggende is het tempo van modelvernieuwing. De auto-industrie brengt in hoog tempo nieuwe elektrische modellen op de markt, elk met meer bereik, sneller laden en betere technologie dan de voorganger. Een Volkswagen ID.4 uit 2022 moet concurreren met de versie uit 2025 die meer bereik biedt voor een vergelijkbare prijs. Dat drukt de waarde van het oudere model.

Een tweede factor is de merkperceptie. Tesla heeft een cultachtige status opgebouwd die andere merken niet hebben. Een tweedehands Hyundai Kona Electric is een prima auto, maar het roept niet dezelfde emotie op als een Tesla. Die emotionele component speelt mee in de bereidheid van kopers om een bepaalde prijs te betalen.

Een derde factor is het laadnetwerk. Tesla’s Supercharger-netwerk is nog steeds het meest uitgebreide en betrouwbare snellaadnetwerk ter wereld. Hoewel steeds meer merken toegang krijgen tot het Supercharger-netwerk via de NACS-standaard, blijft het een verkoopargument dat Tesla-eigenaren waarderen. Bij andere merken ben je afhankelijker van publieke laadinfrastructuur die wisselend van kwaliteit is.

Tot slot speelt schaarste een rol bij specifieke modellen. De Tesla Model S en Model X zijn uit productie, waardoor het aanbod krimpt. Bij andere merken is dat niet het geval – de Hyundai Kona Electric, Volkswagen ID.4 en Kia Niro EV worden nog volop geproduceerd, waardoor er een constante stroom nieuwe exemplaren op de occasionmarkt komt zodra de eerste leasecontracten aflopen.

Wat betekent dit voor de toekomst?

De tweesporenmarkt die nu zichtbaar is, hoeft niet permanent te zijn. De auto-industrie is cyclisch, en factoren die vandaag de prijzen opdrijven, kunnen morgen irrelevant zijn. Als Tesla besluit om de Model S en Model X opnieuw in productie te nemen – of een opvolger te lanceren – zal de schaarste verdwijnen en zullen de occasionprijzen van die modellen normaliseren.

Voor de Model 3 en Model Y hangt veel af van de nieuwprijsstrategie. Als Tesla de prijzen stabiel houdt, zullen ook de occasionprijzen stabiel blijven of licht stijgen. Als Tesla opnieuw forse prijsverlagingen doorvoert – zoals in 2023 – zullen de occasionprijzen meebewegen naar beneden. De ervaringen van de afgelopen jaren hebben laten zien hoe gevoelig de tweedehands markt is voor prijsbeslissingen van de fabrikant.

Voor Nederlandse kopers die nu een tweedehands EV overwegen, is het een interessant moment. Tesla’s zijn relatief duur maar behouden hun waarde goed. Andere merken zijn goedkoper in aanschaf maar verliezen sneller waarde. De keuze hangt af van persoonlijke prioriteiten: wie de laagste aanschafprijs wil, vindt uitstekende deals bij Hyundai, Volkswagen of Kia. Wie de beste restwaarde wil en bereid is meer te betalen, komt bij Tesla uit.

De occasionmarkt voor elektrische auto’s is nog jong en volatiel. De patronen die we nu zien – Tesla omhoog, de rest omlaag – kunnen over een jaar compleet anders zijn. Maar voor dit moment is de boodschap duidelijk: een tweedehands Tesla is niet alleen een auto, het is een investering die zijn waarde beter behoudt dan vrijwel elk alternatief op de elektrische occasionmarkt.

Bron: Electrek