Lexus steer-by-wire: hoe de RZ het sturen opnieuw uitvindt

Lexus introduceert met de vernieuwde RZ een technologie die het sturen fundamenteel verandert: steer-by-wire. Geen mechanische verbinding meer tussen stuurwiel en voorwielen — elke stuurbewging wordt omgezet in een elektronisch signaal dat razendsnel naar de stuurinrichting wordt gestuurd. Het resultaat is een compacter, rechthoekig stuurwiel dat doet denken aan een vliegtuigyoke, een variabele stuuroverbrenging die zich aanpast aan je rijsnelheid, en een filterfunctie die ongewenste trillingen wegneemt zonder het weggevoel te verliezen. Lexus is daarmee een van de eerste premiummerken ter wereld die steer-by-wire in een productieauto aanbiedt. De technologie is standaard op de RZ 550e F SPORT en optioneel op de RZ 500e President Line. Met een vanafprijs van €53.995 en een compleet uitgeruste President Line met steer-by-wire vanaf €68.740 maakt Lexus deze toekomsttechnologie nu al bereikbaar voor Nederlandse rijders. Voor wie op zoek is naar een elektrische SUV met een uniek stuurgevoel en de betrouwbaarheid van Toyota-technologie, is de Lexus RZ met steer-by-wire een serieuze kandidaat.

Bron: Lexus Nederland

Wat is steer-by-wire en waarom kiest Lexus ervoor?

Steer-by-wire is een stuurtechnologie waarbij de mechanische verbinding tussen het stuurwiel en de voorwielen volledig is vervangen door een elektronisch systeem. In een conventionele auto draait het stuurwiel aan een stuurkolom die via een tandheugel de wielen beweegt. Bij steer-by-wire registreert een sensor de stuurinput van de bestuurder en stuurt die als elektronisch signaal naar een actuator bij de voorwielen. Die actuator vertaalt het signaal naar de gewenste stuurhoek.

Het principe is niet nieuw — in de luchtvaart wordt fly-by-wire al decennia toegepast in verkeersvliegtuigen en gevechtsjets. Airbus schakelde in de jaren tachtig over op fly-by-wire voor de A320, en sindsdien is het de standaard in de luchtvaart. De automotive industrie heeft langer gewacht, onder meer omdat de regelgeving strenger was en de technologie robuust genoeg moest zijn voor de miljoenen kilometers die auto’s afleggen in uiteenlopende omstandigheden.

Lexus kiest voor steer-by-wire om meerdere redenen. Ten eerste maakt het een variabele stuuroverbrenging mogelijk die zich continu aanpast aan de rijsituatie — iets wat met een mechanisch systeem niet of nauwelijks haalbaar is. Ten tweede kan het systeem ongewenste trillingen en schokken van het wegdek filteren, terwijl het relevante feedback over de wegligging behoudt. Ten derde opent het de deur naar een compacter stuurwiel met minder stuuruitslag, wat het rijgemak vergroot. En ten vierde is steer-by-wire een kerntechnologie voor toekomstig autonoom rijden, omdat het de auto in staat stelt om zelfstandig te sturen zonder mechanische tussenkomst.

Het compacte stuurwiel: vliegtuig-achtig en functioneel

Een van de meest opvallende kenmerken van de Lexus RZ met steer-by-wire is het compacte, rechthoekige stuurwiel. Het lijkt op een vliegtuigyoke — het stuurmiddel dat piloten gebruiken — en wijkt radicaal af van het traditionele ronde stuurwiel. De keuze voor deze vorm is niet cosmetisch maar functioneel: doordat steer-by-wire slechts ongeveer 200 graden stuuruitslag vereist (tegen 900 graden of meer bij een conventioneel systeem), hoeft de bestuurder het stuur nooit over te pakken. De handen blijven altijd in de optimale positie, wat de controle en het reactievermogen ten goede komt.

Het compacte stuurwiel biedt daarnaast praktische voordelen. Het zicht op het instrumentenpaneel is beter omdat het stuur minder van het display afdekt. In- en uitstappen gaat gemakkelijker doordat er meer beenruimte is. En bij het manoeuvreren in krappe Nederlandse binnensteden — denk aan de smalle straten van Amsterdam, Utrecht of Leiden — hoef je niet meer hand over hand te draaien om een scherpe bocht te nemen. Eén vloeiende beweging volstaat.

Lexus heeft het stuurwiel uitgerust met schakelflippers voor het Interactive Manual Drive-systeem. Hiermee kan de bestuurder handmatig schakelen tussen regeneratieniveaus, wat de rijervaring interactiever maakt en doet denken aan het schakelen in een sportwagen. De flippers zijn geïntegreerd in het compacte ontwerp en vallen direct onder de vingers, wat de bediening intuïtief maakt.

Het Tazuna-cockpitconcept van Lexus speelt hierbij een centrale rol. Tazuna is Japans voor “teugel” en verwijst naar de filosofie dat de bestuurder de auto moet kunnen bedienen met minimale afleiding, zoals een ruiter zijn paard bestuurt via de teugels. Het compacte stuurwiel past perfect in dit concept: alle essentiële bedieningselementen zijn binnen handbereik, het zicht op de weg en het display is optimaal, en de bestuurder voelt zich direct verbonden met de auto.

Variabele stuuroverbrenging: licht in de stad, stabiel op de snelweg

De variabele stuuroverbrenging is misschien wel het grootste technische voordeel van steer-by-wire. In een conventionele auto is de verhouding tussen de draaiing van het stuurwiel en de stuurhoek van de wielen vast — of hooguit beperkt variabel via een actief stuursysteem. Bij steer-by-wire kan deze verhouding volledig elektronisch worden aangepast, continu en in real-time.

Bij lage snelheden — tijdens het parkeren of manoeuvreren — kiest het systeem een lage stuuroverbrenging. Dit betekent dat een kleine beweging aan het stuur een grote stuurhoek oplevert. Parkeren in een krappe Nederlandse parkeergarage of langs een gracht wordt daarmee aanzienlijk eenvoudiger. De bestuurder hoeft minder aan het stuur te draaien en kan met minimale inspanning de auto precies positioneren.

Bij hogere snelheden — op de snelweg of provinciale wegen — schakelt het systeem automatisch over naar een hoge stuuroverbrenging. Nu vereist dezelfde stuurhoek een grotere beweging aan het stuur, wat de stabiliteit verhoogt en nerveus stuurgedrag voorkomt. Op de A2 richting Eindhoven of de A4 naar Den Haag voelt de auto solide en voorspelbaar aan, zonder dat kleine correcties tot overdreven reacties leiden.

Deze variabiliteit is niet binair maar vloeiend. Het systeem past de overbrenging continu aan op basis van de rijsnelheid, de stuurhoek en de rijsituatie. Het resultaat is een stuurgevoel dat altijd passend aanvoelt — licht en wendbaar in de stad, zwaar en stabiel op de snelweg, en alles daartussenin op provinciale wegen en in bochten.

Voor Nederlandse rijders die dagelijks schakelen tussen stadsverkeer, provinciale wegen en snelwegen is dit een concreet voordeel. De auto past zich aan de situatie aan in plaats van andersom, wat het rijcomfort en de veiligheid verhoogt.

Veiligheid en het back-upsysteem

Een veelgestelde vraag bij steer-by-wire is: wat gebeurt er als het systeem uitvalt? Het is een terechte zorg — bij een conventioneel stuursysteem is er altijd een directe mechanische verbinding, hoe rudimentair ook. Bij steer-by-wire is die verbinding er niet, wat betekent dat het elektronische systeem te allen tijde moet functioneren.

Lexus heeft dit opgelost met een volledig redundant back-upsysteem. Het steer-by-wire-systeem beschikt over dubbele signaalwegen, dubbele actuatoren en een onafhankelijke stroomvoorziening. Als één component uitvalt, neemt het parallelle systeem onmiddellijk over — zonder dat de bestuurder iets merkt. Dit is vergelijkbaar met de redundantie in de luchtvaart, waar fly-by-wire-systemen meerdere onafhankelijke kanalen hebben die elkaars werking continu controleren.

Het systeem voldoet aan de strengste internationale veiligheidsnormen en is goedgekeurd voor gebruik op Europese wegen. De RDW (Rijksdienst voor het Wegverkeer) accepteert voertuigen met steer-by-wire mits ze voldoen aan de Europese typegoedkeuringseisen, en de Lexus RZ heeft die goedkeuring verkregen. Voor Nederlandse kopers betekent dit dat het voertuig gewoon op kenteken kan worden gezet en APK-goedgekeurd is.

Lexus heeft het systeem uitvoerig getest onder extreme omstandigheden: van de hitte van de woestijn tot de kou van het Noordpoolgebied, van gladde ijswegen tot ruwe onverharde paden. Het systeem is ontworpen om betrouwbaar te functioneren in alle omstandigheden die een auto in zijn levensduur kan tegenkomen — inclusief de Nederlandse winter met vorst, regen en strooizout.

Filterfunctie: comfort zonder verlies van weggevoel

Een van de subtielere maar belangrijke voordelen van steer-by-wire is de mogelijkheid om ongewenste trillingen en schokken te filteren. In een conventionele auto worden alle krachten die op de voorwielen inwerken — van putdeksels, voegen in het wegdek, tramrails en oneffenheden — direct doorgegeven aan het stuurwiel. Dit kan vermoeiend zijn, vooral op lange ritten of op slecht onderhouden wegen.

Het steer-by-wire-systeem van Lexus filtert deze ongewenste trillingen weg voordat ze het stuurwiel bereiken. Tegelijkertijd behoudt het systeem de relevante feedback: de bestuurder voelt nog steeds de grip van de banden, de weerstand in bochten en de reactie van het wegdek. Het is een selectief filter dat ruis wegneemt maar het signaal behoudt.

Dit is bijzonder relevant voor Nederlandse omstandigheden. Nederlandse wegen zijn over het algemeen goed onderhouden, maar er zijn genoeg situaties waarin trillingen hinderlijk kunnen zijn: tramrails in Amsterdam en Den Haag, kasseien in historische binnensteden, drempels in woonwijken en de onvermijdelijke wegwerkzaamheden op de A10 of A12. Het steer-by-wire-systeem maakt deze situaties comfortabeler zonder dat de bestuurder het contact met de weg verliest.

Lexus beschrijft het als “authentieke feedback” — het systeem geeft de bestuurder precies de informatie die nodig is om veilig en comfortabel te rijden, zonder de ruis die het rijplezier vermindert. Het is een filosofie die past bij het Lexus-merk: technologie die het leven van de bestuurder verbetert zonder op te vallen.

Samenwerking met DIRECT4 vierwielaandrijving

Het steer-by-wire-systeem werkt nauw samen met Lexus’ DIRECT4 elektrische vierwielaandrijving. DIRECT4 verdeelt het koppel continu en variabel over de voor- en achteras, afhankelijk van de rijsituatie. In combinatie met steer-by-wire ontstaat een geïntegreerd systeem waarin sturen en aandrijven op elkaar zijn afgestemd.

Bij sportief rijden kan DIRECT4 meer koppel naar de achteras sturen voor een achterwielaandrijvingsgevoel, terwijl steer-by-wire de stuurrespons aanpast voor maximale controle. Bij gladde omstandigheden — regen, sneeuw of ijzel — verdeelt DIRECT4 het koppel gelijkmatig over alle vier de wielen voor maximale tractie, terwijl steer-by-wire de stuurcorrecties verfijnt om slippen te voorkomen.

Deze integratie gaat verder dan wat met conventionele systemen mogelijk is. Omdat zowel de sturing als de aandrijving elektronisch worden aangestuurd, kunnen ze in milliseconden op elkaar reageren. Het resultaat is een auto die voorspelbaarder, stabieler en veiliger is dan een auto met afzonderlijke mechanische systemen.

Voor Nederlandse rijders die in de winter te maken krijgen met gladde wegen, natte herfstbladeren en plotselinge regenbuien is deze integratie een concreet veiligheidsvoordeel. De auto reageert sneller en preciezer op veranderende omstandigheden dan de bestuurder zelf zou kunnen.

De rijervaring: wat merk je als bestuurder?

De overstap van een conventioneel stuurwiel naar steer-by-wire met een compact stuurwiel is een aanpassing. Lexus erkent dit en biedt bij dealers uitgebreide kennismakingsritten aan. De eerste indruk is vaak verrassend: het stuur voelt lichter en directer aan dan verwacht, en de beperkte stuuruitslag van ongeveer 200 graden went snel.

Bij het wegrijden valt op hoe moeiteloos het sturen aanvoelt. In de stad glijd je door bochten zonder het stuur over te pakken. Bij het parkeren is één hand voldoende om de auto precies te positioneren. Op de snelweg voelt het stuur steviger en stabieler aan — het systeem past zich onmerkbaar aan.

Het compacte stuurwiel geeft een sportief, betrokken gevoel dat doet denken aan een racesimulator of een sportwagen. De schakelflippers voor het Interactive Manual Drive-systeem versterken dit gevoel: door handmatig de regeneratieniveaus te kiezen, voelt het alsof je schakelt in een sportwagen met automaat. Het is een rijervaring die uniek is in het segment van elektrische SUV’s.

Waar sommige bestuurders aan moeten wennen, is het ontbreken van de vertrouwde weerstand van een mechanisch stuursysteem. Het steer-by-wire-systeem simuleert stuurweerstand, maar het voelt anders dan een conventioneel systeem. Lexus heeft veel tijd besteed aan het afstemmen van deze feedback, en het resultaat is overtuigend — maar het is en blijft een andere ervaring. Na een uur rijden voelt het voor de meeste bestuurders al volkomen natuurlijk.

De combinatie van steer-by-wire, DIRECT4 en het Tazuna-cockpitconcept maakt de Lexus RZ tot een auto die je anders bestuurt dan welke andere elektrische SUV ook. Het is geen gimmick maar een weloverwogen technologische keuze die het rijden daadwerkelijk verbetert.

Prijzen en uitvoeringen voor Nederland

De Lexus RZ is in Nederland leverbaar vanaf €53.995. Dit is de instapprijs voor de RZ zonder steer-by-wire. Het steer-by-wire-systeem is standaard op de RZ 550e F SPORT en optioneel beschikbaar op de RZ 500e President Line. De RZ 500e President Line met steer-by-wire is er vanaf €68.740.

Voor zakelijke rijders is de bijtelling een belangrijk aandachtspunt. Als volledig elektrische auto valt de Lexus RZ onder het verlaagde bijtellingspercentage van 16% (2026) over de eerste €30.000 van de cataloguswaarde. Boven dat bedrag geldt het reguliere tarief van 22%. Dit maakt de RZ fiscaal aantrekkelijk ten opzichte van vergelijkbare auto’s met verbrandingsmotor.

Operational lease is een populaire optie voor zakelijke rijders. De Lexus RZ is beschikbaar vanaf circa €779 per maand via operational lease, afhankelijk van de looptijd, het aantal kilometers en de gekozen uitvoering. Dit bedrag is inclusief onderhoud, verzekering en bandenwissels — een overzichtelijk maandbedrag zonder verrassingen.

De RZ 550e F SPORT met standaard steer-by-wire biedt naast de stuurtechnologie ook sportieve accenten zoals een F SPORT-bodykit, 20-inch lichtmetalen velgen, sportstoelen en een aangepast onderstel. De RZ 500e President Line richt zich op luxe en comfort, met lederen bekleding, een Mark Levinson-audiosysteem en een panoramisch glazen dak.

Alle uitvoeringen van de Lexus RZ komen met de uitgebreide Lexus-garantie en het Lexus Complete Care-programma, dat onderhoud en pechhulp omvat. Voor Nederlandse kopers die waarde hechten aan betrouwbaarheid en een zorgeloos rijervaring, is dit een belangrijk pluspunt.

Concurrentie: wie biedt ook steer-by-wire?

Lexus is niet de enige autofabrikant die steer-by-wire aanbiedt, maar het speelveld is nog klein. De belangrijkste concurrenten met vergelijkbare technologie zijn:

Tesla Cybertruck — Tesla was een van de eerste fabrikanten die steer-by-wire in een productieauto toepaste. De Cybertruck gebruikt het systeem in combinatie met een yoke-stuurwiel. Het systeem is functioneel maar heeft gemengde recensies gekregen vanwege het stuurgevoel en de wenperiode. De Cybertruck is bovendien niet officieel leverbaar in Nederland.

Mercedes-Benz — Mercedes heeft aangekondigd vanaf 2026 steer-by-wire te introduceren in de vernieuwde EQS en mogelijk de S-Klasse. Mercedes richt zich op een luxueuze implementatie met nadruk op comfort en verfijning. Concrete prijzen voor de Nederlandse markt zijn nog niet bekendgemaakt.

Toyota bZ4X — Als zustermerk van Lexus biedt Toyota steer-by-wire aan op bepaalde versies van de bZ4X, zij het met een minder uitgebreide implementatie dan de Lexus RZ. De bZ4X is wel aanzienlijk goedkoper.

Infiniti — Infiniti (Nissan’s premiumtak) experimenteerde al in 2014 met steer-by-wire in de Q50, maar dat systeem behield een mechanische noodverbinding. Het was een vroege poging die de weg vrijmaakte voor de huidige generatie volledig elektronische systemen.

Wat Lexus onderscheidt van de concurrentie is de combinatie van steer-by-wire met het compacte stuurwiel, de DIRECT4 vierwielaandrijving en het Tazuna-cockpitconcept. Het is een geïntegreerde aanpak waarin de stuurtechnologie niet op zichzelf staat maar deel uitmaakt van een totaalconcept voor de rijervaring.

Steer-by-wire als stap naar autonoom rijden

Steer-by-wire is niet alleen een verbetering van de huidige rijervaring — het is ook een kerntechnologie voor toekomstig autonoom rijden. Bij autonoom rijden moet de auto zelfstandig kunnen sturen zonder mechanische tussenkomst van de bestuurder. Een elektronisch stuursysteem maakt dit mogelijk: de computer stuurt dezelfde elektronische signalen als de bestuurder, maar dan op basis van sensordata in plaats van menselijke input.

Lexus en moederbedrijf Toyota investeren zwaar in autonome rijtechnologie. Het steer-by-wire-systeem in de RZ is een eerste stap in het integreren van deze technologie in productieauto’s. Toekomstige modellen zullen waarschijnlijk verdergaande vormen van autonoom rijden combineren met steer-by-wire, waarbij de auto in bepaalde situaties het sturen volledig overneemt.

Voor Nederlandse rijders betekent dit dat de Lexus RZ met steer-by-wire niet alleen een auto is voor vandaag, maar ook een platform voor toekomstige software-updates die de rijervaring verder kunnen verbeteren. Over-the-air updates kunnen het stuurgevoel verfijnen, nieuwe rijmodi toevoegen of de integratie met autonome rijsystemen uitbreiden.

De Europese regelgeving rond autonoom rijden ontwikkelt zich snel. Nederland loopt voorop in Europa met wetgeving die geautomatiseerd rijden mogelijk maakt, en de RDW is actief betrokken bij het ontwikkelen van testprotocollen voor zelfrijdende auto’s. Steer-by-wire past naadloos in deze ontwikkeling en positioneert de Lexus RZ als een toekomstbestendige keuze.

Onderhoud en eigenaarschap in Nederland

Een veelgestelde vraag bij nieuwe technologie is: hoe zit het met onderhoud en reparatie? Bij steer-by-wire zijn er minder mechanische slijtageonderdelen dan bij een conventioneel stuursysteem. Er is geen stuurbekrachtigingspomp, geen stuurkolom met universele gewrichten en geen hydraulische leidingen die kunnen lekken. Dit kan op termijn leiden tot lagere onderhoudskosten.

Lexus-dealers in Nederland zijn opgeleid om het steer-by-wire-systeem te onderhouden en te diagnosticeren. Het systeem wordt continu gemonitord door de boordcomputer, die afwijkingen vroegtijdig signaleert. Bij een onderhoudsbeurt wordt het systeem uitgelezen en gecontroleerd, vergelijkbaar met hoe andere elektronische systemen in moderne auto’s worden onderhouden.

Voor de APK-keuring gelden dezelfde eisen als voor andere voertuigen. De RDW heeft richtlijnen opgesteld voor de keuring van voertuigen met steer-by-wire, en erkende keuringsstations zijn uitgerust om deze voertuigen te beoordelen. Het kentekenbewijs vermeldt geen specifieke aantekening voor steer-by-wire — het voertuig wordt behandeld als elk ander goedgekeurd voertuig.

De Lexus-garantie dekt het steer-by-wire-systeem volledig gedurende de standaard garantieperiode. Daarnaast biedt Lexus een verlengde garantie op de elektrische aandrijflijn, inclusief de batterij. Voor Nederlandse kopers die zich zorgen maken over de betrouwbaarheid van nieuwe technologie, biedt dit een vangnet.

Kenteken en registratie

De Lexus RZ met steer-by-wire kan in Nederland gewoon op kenteken worden gezet via de reguliere procedure. Het voertuig beschikt over een Europese typegoedkeuring (WVTA) die steer-by-wire omvat, wat betekent dat de RDW het voertuig accepteert zonder aanvullende individuele keuring. Bij de tenaamstelling via de RDW of een erkend bedrijf verloopt het proces identiek aan dat van elke andere nieuwe auto.

Op het kentekenbewijs en in het RDW-register worden de standaard voertuiggegevens vermeld: merk, type, vermogen, massa, CO2-uitstoot en energielabel. Het steer-by-wire-systeem wordt niet apart vermeld maar valt onder de typegoedkeuring van het voertuig. Via de kentekencheck op kenteken.org kun je de basisgegevens van elke Lexus RZ opzoeken, inclusief de BPM-waarde, het energielabel en de fiscale waarde.

Conclusie: de toekomst van sturen is nu

Lexus bewijst met het steer-by-wire-systeem in de RZ dat de toekomst van sturen niet iets is voor over tien jaar — het is er nu. De technologie biedt concrete voordelen voor het dagelijks rijden: makkelijker parkeren, stabieler rijden op de snelweg, minder vermoeidheid door gefilterde trillingen en een sportief, betrokken stuurgevoel dankzij het compacte stuurwiel.

De integratie met DIRECT4 vierwielaandrijving en het Tazuna-cockpitconcept maakt de Lexus RZ tot meer dan een auto met een nieuw stuursysteem — het is een totaalconcept waarin technologie, rijervaring en design samenkomen. Het redundante back-upsysteem en de Europese typegoedkeuring nemen zorgen over veiligheid en betrouwbaarheid weg.

Met een vanafprijs van €53.995 voor de RZ en €68.740 voor de volledig uitgeruste RZ 500e President Line met steer-by-wire is de technologie bereikbaar voor een breed publiek. De fiscaal gunstige bijtelling en de operational lease vanaf €779 per maand maken de RZ ook voor zakelijke rijders een aantrekkelijke optie.

Voor Nederlandse autorijders die klaar zijn voor de volgende stap in stuurtechnologie, is de Lexus RZ met steer-by-wire een overtuigend voorstel. Het is de zeldzame combinatie van innovatie die daadwerkelijk het rijden verbetert, verpakt in een betrouwbare en luxueuze elektrische SUV. Het sturen is opnieuw uitgevonden — en het voelt beter dan ooit.

Bron: Lexus Nederland